Ortodonti tedavisinde hedeflenen, diş-çene-yüz bölgesindeki bozuklukların oluşmasını önlemek, mevcut bozuklukların ilerlemesini durdurmak ve tedavi etmek, kusursuz estetik ve fonksiyonel işlev (ısırma, çiğneme, konuşma, gülme) kazandırmaktır.
Çocukluktan itibaren diş sağlığına önem vermek gerekir. Her yaşta diş sağlığı ve bakımı aksatılmadan yapılmalıdır. Diş ve ağız bakımı ihmal edildiği takdirde daha büyük sorunlara neden olabilmektedir. Ortodonti tedavide dişlerin yapısı ile ilgilenen bir bilim dalıdır. Diş yapısının bozuk olması, çarpıklıklar ve çene kemiğinin durumu ortodontik tedavi kapsamına girmektedir. Ortodontik tedavi ile diş yapısındaki oluşan deformasyonlar düzeltilebilir.
Çene kemiklerinde oluşan sorunlar, çarpık olan dişler ortodontik tedavi süreci ile çözülmektedir. Dişlerin kapanışı ile ilgili sorunlar hem sağlık hem de görüntü açısında sorun oluşturabilir. Ortodontik tedavi süreci ile bu sorunlar en aza indirilir. Ortodonti tedavisi kombine bir tedavi süreci olarak devam edebilir. Ortodontik tedavi nedir sorusu araştırılmaktadır.
Diş ve çene yapısında oluşan sorunları inceleyen bir bilim dalıdır. Daha estetik bir diş yapısı ve etkileyici bir gülüş ortodontik tedavi ile sağlanabilir. Her ağız yapısına göre farklı bir tedavi şekli ve süreci söz konusudur. Tıptaki ilerlemeler bu konudaki çözümleri de çeşitlendirmektedir. Ortodontik tedavi ergenlik döneminden başlayarak ilerleyen yaşlarda da yapılabilen bir işlemdir.
Ortodontik tedavi ile diş çarpıklıkları giderilebilir. Çene yapısının dar olan hali daha geniş olabilir. Böylece çene kapanma şekli düzenlenir ve gülüş tasarımı yeniden yapılmış olur. Kalıtımsal nedenlerle ve çevresel nedenlerden dolayı ortodontik bozukluklar oluşabilir. Kişinin ailesinin çene yapısını alması söz konusu olabilir. Yetişme döneminde kullanılan emzik, süt dişlerindeki çürükler çene problemleri yaratabilir.
Kişinin çocukluk döneminde parmak ya da dudak emmesi de ortodontik sorunlara yol açabilir. Dişler çarpık olur veya kapanış problemleri yaşanır. Bademcik veya geniz eti sorunları da ortodontik sorunlara neden olabilir. Zamanında müdahale edilmezse çene yapısında kalıcı sorunlar yaşanması kaçınılmaz olabilir. Ortodontik tedavi ile estetik sorunlar çözülürken, ileride yaşanacak çene sorunlarının da önüne geçilir.
Yetişkin insanlarda da ortodontik tedavi yapılması söz konusudur. Diş etinde herhangi bir sorun olmadığı sürece dişlerin hareketi mümkündür. Ama erken yaş döneminde tedavi daha etkili olacaktır. Ortodontik tedavi için ideal olan yaş 10 yaş civarı olarak kabul edilir.
Diş hekimin yönlendirmesi ile ortodontik tedaviye ihtiyaç olduğu anlaşılabilir. Hekim ihtiyaç duyarsa yapılması gerekenleri belirtir. Yetişkin kişilerde de estetik amaçlı ortodontik tedavi yapılır. Ortodontik tedavi süreci ortalama 2 yıl sürer. Ama bu süre kişinin diş sorunlarına, çene yapısına ve yaşına göre değişiklik gösterebilir.
Toplumda ortodontik tedavilerin sadece çocuklara uygulandığı ile ilgili bir algı var. Oysa dişlerin yer değiştirmesi her yaşta mümkündür. Yani isteyen 8 yaşındaki çocuğunun çıkmayan dişleri için bu tedaviyi alabilirken aynı anda kendi dişlerinin arasındaki boşlukları da ortodontik tedavi ile kapattırabilir. Ortodontik tedavinin yaş olarak üst sınırı yoktur. İhtiyacı olan herkese her yaşta uygulanabilir.
Dişlerin üzerine yapıştırılan tellerin zarar görmeden, kırılmadan, dişlerin yüzeyinde durması başarılı bir tedavi için çok önemlidir. Bu sebeple tüketilen gıdalara özen gösterilmelidir.
Tedavi süresince bazı gıdalardan uzak durmak ya da bu gıdaları küçük parçalara ayırarak yemek gerekiyor. Bu yiyecekler arasında; kuru yemiş, sert şekerler, elma, ayva gibi meyveler, cips, sakız, lokum gibi dişlere ve braketlere yapışabilecek, temizlenmesi zor olan gıdalar, asitli içecekleri sayabiliriz.
Yaşın ilerlemesiyle birlikte dişlerdeki düzensizlikler artabilir. Yani uzun dönemde dişlerinin görünümü, estetik açıdan kişileri daha çok rahatsız eder bir hal alabilir.
Alt dişlerin ve üst dişlerin birbirlerine paralel olarak düzgün kapanmıyor olması, çene eklemlerine olması gerekenden daha fazla baskı yapmasına sebep olup uzun dönemde ağız açıp kapama kısıtlamaları, çene kilitlenmesi gibi problemlere yol açabilir.
Dişlerinde düzensizlik olan kişilerin, bu düzensizlikten dolayı diş araları ve dişlerin bazı yüzeyleri daha zor temizleneceğinden, çürük oluşumu düzenli diş dizisi olanlara göre daha fazla olabilir.
Genel olarak hastalar köpek dişlerinin yukarıda kaldığı, şiddetli çapraşıklık durumlarında uzmanlara danışıyor. Bu seviyede dikkat çekici bir durum yoksa ortodontik sorunlar geç yaşlara kadar fark edilemiyor.
Kişiler genellikle "Bu yaşta tedavi olamam" diyerek ortodontik tedaviyi erteliyor ya da tedaviden vazgeçip mevcut olan şekilde kalmayı tercih ediyor. Bazıları da sağlıklı dişlerini kestirerek protez yaptırmak durumda kalıyor.
Biz uzmanlar, anne-babaların çocuklarını 3 yaşında diş hekimi, 7 yaşında ise ortodontist kontrolüne götürmelerini öneriyoruz. İdeal olarak 6 ayda 1 kez, maksimum senede 1 kez diş doktoru kontrolüne gidilmelidir.